index.php

Pastel kan een troep geven dat weten alle tekenaars, sommige knappen erop af en anderen vinden het knoeien met pastel heerlijk. Het is ook wel de charme van pastel, maar niet voor iedereen een pluspunt. Je papier zit onder de pastel, je handen (en je gezicht) en je tafel. Hoe kun je schoon werken met pastel? In deze blog een aantal tips op een rijtje.

Ik werk zelf best wel schoon met pastel, een grote reden hiervan is dat ik vooral met pastelpotloden werk en weinig met krijt. Krijt geeft meer pastelstof af dan pastelpotloden. Al vind ik het werken met krijt totaal niet erg want ik kan juist wel de smeerboel van pastel waarderen. Het verschilt wel per merk krijt, Unison geeft bijvoorbeeld minder stof dan schminke.

PanPastel is een product waar je schoner mee kan werken dan met pastelkrijt en is daarom voor sommige mensen echt een uitkomst!

Vooral bij portretten waarbij ik de achtergrond niet mee teken en dan vooral het papier schoon wil houden, let ik er extra op dat ik niet teveel knoei. Als het dan toch gebeurd, gebruik ik een kneedgum om de vlekken meteen weg te halen. Een kneedgum is dan het beste want dan heb je geen gumrestjes op je papier. Bovendien werkt het deppen ook heel goed. Hardnekkige vlekken haal ik weg met een groene gum. Maar voorkomen is altijd beter dan het oplossen.

Daarom werk ik altijd met een velletje pergamijn onder mijn hand. Pergamijn is zuurvrij en neemt geen pastel op waardoor je het kan gebruiken om je tekening te beschermen, maar ook om je hand op te leggen zodat je de tekening niet uitveegt tijdens het tekenen. Ideaal om schoon met pastel te werken!

Ook het tekenen op een tekentafel kan je helpen schoner te werken. Het pastel zal naar beneden van je tekening afvallen. Daarom is het vooral aan te raden van boven naar beneden te werken. Onderin je tekentafel valt het pastel in een gootje waardoor je het niet over je hele tafel hebt liggen. Wat ook wel wordt gedaan: een stukje tape met de plakrand naar boven onderin je tekening op je tekentafel vast maken zodat het pastelstof daar aan blijft plakken. Het tape kun je eventueel ook gebruiken om in je tekening delen te gaan afplakken, bijvoorbeeld de buitenste randen. Let wel op dat je tape gebruikt die je weer van je papier (ook afhankelijk van het papier) af kan trekken, test dit dus goed vantevoren!

Heb je pastelstof in je tekening liggen? Dan kun je dit ook gebruiken door het in het papier te vegen. En om je vingers schoon te houden heb je daar verschillende benodigdheden voor zoals een colourshaper, een doezelaar of de panpastel applicators.

Wat vaak wordt afgeraden maar wat ik toch doe is: blazen. Dit wordt afgeraden omdat je dan je pastelstof je omgeving in blaast. Ik doe hard en snel blazen als ik stof op plekken in de tekening heb liggen waar ik op geen andere manier van af kom. Van je tekening af laten vallen kan namelijk betekenen dat je een pastelspoor over je tekening krijgt, misschien wel over een stuk papier die je schoon had willen houden. Dus ik zie soms geen andere mogelijkheid en blaas het dan in een richting van de tafel die ik later wel weer schoon maak.

Tussendoor je handen wassen helpt ook absoluut mee in het schoon werken met pastel. En omdat ik geen zin heb om iedere keer naar de kraan te lopen heb ik een pak natte (gezichts)doekjes liggen zodat ik daarmee even mijn vingers kan schoonmaken. Let op: wel goed afdrogen voordat je verder gaat met je tekening.

Heb jij nog goede tips om schoon te werken met pastel? Dan lezen wij die graag in een reactie onder deze blog!

Portret tekenen in grafiet

Een portret tekenen in grafiet geeft je het effect van een zwart/wit foto. Juist bij een mensenportret vind ik dit heel erg mooi. Dat is ook zeker iets wat ik vaker zou willen tekenen.

Voor het maken van een grafiettekening gebruik ik de volgende materialen:
Setje grafietpotloden van Faber Castell (Koh I Noor of Steadler kan ook)
Vulpotloden ( 0,3/0,5 en 0,7mm)
Zwart houtskoolpotlood
Wit houtskoolpotlood
Doezelaar
Gelpen
Tombow mono zero gum
Kneedgum
– Tissues
Dessin a grain papier (gladde achterkant) of ander wit papier

Een setje grafietpotloden bestaat uit een serie verschillende hardheden variërend tussen 4H en 8B. 4H is het hardste potlood en daardoor minder donker dan bijvoorbeeld 8B wat al meer op houtskool gaat lijken. HB zit daartussen en gebruik je meestel voor je schets en de eerste laag in je tekening. Met vulpotlood kun je gedetailleerd tekenen en heeft als voordeel dat je niet hoeft te slijpen. Vulpotloden heb je ook in verschillende hardheden en diktes. Welke dikte je fijnste vindt tekenen is heel persoonlijk. Ik zelf gebruik meestal de 0,5 mm. Een zwart houtskoolpotlood wordt gebruikt om delen in je tekening zwart te maken. Let wel op dat je duidelijk verschil ziet tussen het grafiet en houtskool. Daarom zou ik vooral kleine delen zoals de pupil zwart maken. Nog een andere mogelijkheid zijn de potloden van Staedtler Lumograph black. Dit zijn extra donkere grafietpotloden. Je gum is als het ware je witte potlood. Delen die je weer lichter wilt hebben kun je gummen met de tombow mono zero. Met deze gum kun je heel precies gummen. Met een kneedgum kun je delen lichter deppen. Als je sommige delen nog lichter wilt maken dan kun je gebruik maken van een wit houtskoolpotlood of een gelpen. Een gelpen zal een beetje glimmen in je tekening. Dat is soms wel mooi bijvoorbeeld in het oogwit.

Om delen in je tekening wat uit te vegen gebruik je een doezelaar, tissues of een kwast. Een doezelaar wordt vooral gebruikt om kleine delen in een tekening wat uit te vegen. Deze is minder geschikt voor bijvoorbeeld grote stukken huid. Hiervoor kun je een tissue of wc papiertje gebruiken. Een zacht kwastje in de vorm van een kattentong wordt gebruikt om sommige delen in je tekening wat zachter te maken. Zelf gebruik ik Dessin A Grain papier van Clairefontaine, de gladde kant.

Wat kan er nog meer gebruikt worden in je grafiettekening?

Grafietpoeder is poeder dat je op een apart blaadje doet en met je kwast aanbrengt op je papier. Dit is meestal een zachte kwast. Je bent dan als het ware aan het schilderen met grafiet. De elektrische gum is een handig hulpmiddel omdat je bij deze gum niet de gum beweging hoeft te maken. Je zet alleen de punt op het papier en hij gumt. Dat betekent dat je heel makkelijk stipjes of kleine streepjes kan gummen.

Voor het maken van de schets gebruik ik een raster die ik heel zorgvuldig gebruik. Bij een mensengezicht komt alles heel precies. Een iets grotere neus verandert gelijk het hele gezicht.

Vooral de ogen zijn heel erg belangrijk en daarom begin ik ook met het tekenen van de ogen.

Tip! Oefen de onderdelen in het gezicht eens apart van elkaar zonder gelijk een heel gezicht te moeten tekenen. Voor het oog heb ik een lespakketje gemaakt met stappen en uitleg.

Als de ogen op papier staan ga ik door naar de neus. Een neus wordt gevormd door licht en schaduwen. Als je deze schaduw iets anders vormt, dan wordt je neus ook anders en daarmee dus ook de gelijkenis in het gezicht.

Na de neus ga ik door naar de mond en eventueel de tanden als deze zichtbaar zijn. De mond is een lastige. Je hebt vaak de neiging om de lippen de donker te maken of te veel harde lijnen te gebruiken. Net zoals dat de tanden ook vaak te hard omlijnt worden waardoor ze te opvallend zijn. Let dus heel goed op waar je wel duidelijke lijnen ziet en waar niet. Maak ze eventueel weer zachter met een doezelaar.

Een doezelaar gebruik ik om kleine delen in het gezicht wat zachter te maken. Je kan de doezelaar ook gebruiken als tekenpotlood, het grafiet aan je doezelaar kan je op andere delen in je tekening weer gebruiken.

Als ik toe ben aan het inkleuren van de huid dan wil ik dit zo egaal mogelijk (wel afhankelijk van type huid). Dit kan ik na het inkleuren uitvegen met tissues (of wcpapier). Met een doezelaar is het heel lastig om grote vlakken egaal uit te vegen.

Hopelijk heb je wat gehad aan bovenstaande tips! Wil je met de lespakketten aan de slag? Ze zijn nu ook te downloaden!

Een setje met alle bovenstaande materialen kun je hier vinden!
Een set met alle materialen + lespakket kun je hier vinden! Alle downloadbare stap voor stap kun je hier vinden!

Alle materialen of het lespakket zijn ook los verkrijgbaar!

Wat vind jij het moeilijkste onderdeel bij het tekenen van een mensenportret?

Portret tekenen in pastel

Als je zoveel te doen hebt dan moet je soms keuzes maken. Er waren een aantal dingen waar ik steeds maar niet aan toe kwam zoals het uitbreiden van mijn schilderijen en het tekenen van portretten. Ik heb er voor gekozen het schilderen voorlopig te laten vallen en mij volledig te focussen op het portret tekenen met pastel. Daar valt nog zoveel moois mee te maken. Naast het maken van huisdieren en wildlife tekeningen wil ik vanaf nu ook meer gaan portret tekenen met pastel.

Ik werd aangespoord door de cursus van Marissa Oosterlee die 4&5 augustus in mijn atelier ons alles heeft geleerd over het portretschilderen met olieverf. En toen kwam bij mij de realisatie dat er nog zoveel over te leren valt, daar wil ik nog veel meer tijd in steken. Maar niet nu.

Want momenteel ben ik juist lekker bezig het medium pastel verder uit te diepen, want ook daarin valt nog zoveel te ontdekken. Ik heb bijvoorbeeld nog nooit panpastel gebruikt, dat wil ik voor jullie gaan uitproberen.

Altijd als ik een mensenportret teken dan denk ik: dit wil ik vaker doen. Huisdieren blijven natuurlijk leuk maar het is goed om eens af te wisselen. In mijn vakantie ben ik de foto uit de cursus van Marissa ook in pastel gaan doen. En daarna volgde algauw een volgend portret.

Welke kleuren heb ik zoal gebruikt bij het tekenen van deze portretten? Sowieso een aantal huidskleuren van Caran d’ache. Want geen enkel ander pastelmerk heeft zulke fijne huidskleuren in het assortiment. Die van Caran d’ache zijn niet te roze en niet te bruin. Precies een goede blanke huidskleur in verschillende tinten. Bovendien ook uitstekend te gebruiken bij het tekenen van dieren. Daarnaast een hele fijne kleur van Stabilo nummer 681, een hele lichte huidskleur maar niet te roze. Nog een fijne kleur: Stabilo 642. Een hele bijzondere kleur die je in eerste instantie niet zou verwachten, maar die je dan toch verrassend vaak gaat gebruiken. Natuurlijk ook een aantal roze maar ook bruine kleuren van Faber Castell. Bijvoorbeeld 176, 180 en de hele donkere schaduwen met 175.

Tip! Een huidskleuren setje voor blanke huid vind je hier!

Ik heb een bruin pastelmat gebruikt als ondergrond, een mooie warme kleur die paste bij de warme huidskleur.

Als ik een schets maak bij een mensenportret dan doe ik dat door middel van een raster. En op de plekken van de ogen, neus en mond deel ik de hokjes nog eens door vieren zodat ik het op die plekken nog preciezer kan bekijken. De ogen zijn het belangrijkste en daarom begin ik daarmee. Vervolgens de huid eromheen want daarna zullen de wenkbrauwen erop getekend worden en de wimpers vallen er mooi overheen. De neus volgt daarna en vervolgens de mond en de rest van de huid. Tot slot het haar want ook daar vallen delen van over de huid.

Ook bij mensenportretten is nog zoveel te maken zoals een persoon met een rimpelige huid, een baard/snor, verschillende huidskleuren, kinder en babyportretjes etc! Je gaat dus nog meer voorbij zien komen dit jaar!

Heb jij ook interesse in het leren tekenen van mensenportretten? Er is nog plaats bij de workshop op 7 oktober. Klik hier!

Laat in een reactie hieronder weten of jou interesse ook ligt bij onder andere mensenportretten tekenen of tegen welke moeilijkheden je aanloopt bij het tekenen daarvan!

Tips voor een fijne werkplek

Ik hoor heel vaak dat het lastig is om thuis aan je hobby te werken. Dat probleem herken ik deels want thuis is altijd afleiding te vinden. Ik heb jarenlang thuis aan mijn tekeningen gewerkt en daar kwam ook het huishouden, de katten en een tv met series om de hoek kijken. Door de jaren heen heb ik ontdekt wat voor mij het beste werkt.

Het werkte voor mij niet om te tekenen op een drukke dag. Ik kan niet na een lange werkdag of tussen de bezigheden door gaan tekenen. Ik plande daarom altijd een dag vrij. Een tekendag. Heerlijk ontspannen en zo kon ik mij volledig focussen zonder teveel worden afgeleid door de klok. Want zoals misschien voor jou ook herkenbaar is, als je aan het tekenen bent dan vergeet je vaak de tijd.

Ik heb altijd in de woonkamer getekend omdat ik dat gezelliger vind dan alleen op een kamer. Dus ik tekende aan de keukentafel en later aan een bureau. Het grootste voordeel van een eigen werkplek is dat je je spullen kan laten liggen (tenzij je katten hebt). Het is dan ook makkelijker om weer te gaan tekenen. Je hoeft niet iedere keer al je spullen klaar te zetten.

Om het opruimen wat makkelijker te maken doe ik de potloden die ik gebruik voor een tekening apart in een pennenbakje. Ik zelf doe de potloden nooit meer terug in de doos, omdat het iedere keer veel werk is om het zo terug op volgorde te leggen. Dus ik sorteer ze op kleur in een display met vakjes of in aparte pennenbakjes.

Misschien heb je het al gemerkt en zit je tijdens het tekenen met je neus zowat op de tekening. Niet erg goed voor je nek en rug dus. Daarom heb ik een tekentafel aangeschaft. Deze gebruik ik ook voor grotere tekeningen zodat je er van voren op kijkt in plaats van onder, wat beter is voor het perspectief.

In de zomer zul je er minder last van hebben maar in de winter kan het een probleem worden: slecht licht. Een daglichtlamp is dan de oplossing. Ik teken graag wanneer ik wil, dus als ik ‘s avonds wil gaan tekenen dan moet dat ook kunnen!

Ik zelf teken bijna niet meer thuis, maar in mijn atelier. Dat is gelijk voor andere mensen ook een uitkomst en daarom heb ik om de week open atelier. Vaste groepen deelnemers schuiven dan aan om gezellig te komen tekenen. Dit zijn mensen die thuis vaak niet aan het tekenen toe komen. Samen tekenen is goed voor je motivatie, je productiviteit en inspiratie! We helpen elkaar met een goede foto uitkiezen, kleuren kiezen en we geven positieve feedback.

Dan heb ik ook nog het geluk dat mijn atelier zich in de Performance Factory bevindt. Een inspirerende omgeving met allemaal creatieve ondernemers. Ik zit niet meer alleen maar deel de ruimte met Marije (van www.bymarij.nl) die ook heel creatief is en we delen onze strubbelingen en nieuwe ideeën. We hebben dezelfde smaak qua inrichting en onze ruimte is mooi licht en inspirerend ingericht. Iedere keer als ik de ruimte binnen loop ben ik dankbaar voor deze plek!

Heb jij ook een fijne werkplek of tips? Vertel erover in een reactie hieronder!

error: Alert: Content is protected !!